W czwartek, 10 września 2026 roku, w Kościele św. Wojciecha w Łodzi odbyła się msza żałobna, która zapoczątkowała uroczystości pogrzebowe dziesięciorga dzieci zmarłych w niemieckim obozie przy ul. Przemysłowej. Jak informuje Polska Agencja Prasowa, w ceremonii wziął udział prezydent Karol Nawrocki, a obchody zorganizowano z okazji Narodowego Dnia Polskich Dzieci Wojny. Liturgii przewodniczył biskup archidiecezji łódzkiej Piotr Kleszcz, a po zakończeniu zaplanowano przemówienie prezydenta RP. Następnie kondukt żałobny wyruszył na cmentarz przy ulicy Kurczaki, gdzie ceremoniał wojskowy towarzyszył egzekwiom pogrzebowym.
Szczątki odnaleziono dzięki pracom ekshumacyjnym prowadzonym w latach 2023–2024 przez Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN. Specjaliści zidentyfikowali za pomocą analizy DNA dwóch chłopców: Henryka Słaboszewskiego i Zdzisława Kafarskiego. Dokumentacja historyczna i badania antropologiczne sugerują, że pozostałe ofiary to prawdopodobnie: Zygmunt Olejniczak, Tadeusz Kalbarczyk, Henryk Kadziński, Edward Gąsiorek, Jan Frej oraz Edmund Agaciński. Ze względu na zły stan materiału genetycznego pozostałych szczątków nie udało się jednoznacznie zidentyfikować. Prace Instytutu Pamięci Narodowej trwają nadal.
PAP przypomina, że Prewencyjny Obóz Policji Bezpieczeństwa dla Młodzieży Polskiej w Łodzi (Polen-Jugendverwahrlager der Sicherheitspolizei in Litzmannstadt) funkcjonował na wydzielonym z łódzkiego getta terenie. Zarządzany przez niemiecką policję kryminalną, działał od początku grudnia 1942 roku do stycznia 1945 roku w rejonie ulic Górniczej, Emilii Plater i Przemysłowej. Wystarczyła polska narodowość i najdrobniejszy przejaw buntu wobec okupanta, aby dziecko trafiło do tego miejsca.
Tysiące polskich dzieci w łódzkim obozie. Skrajnie trudne warunki
Młodociani więźniowie byli zmuszani do morderczej pracy, nierzadko trwającej kilkanaście godzin dziennie. Chłopców zatrudniano przy prostowaniu tkackich igieł i wyplataniu wiklinowych mat, a dziewczynki przy pracach krawieckich. Wiele dzieci zmarło na skutek skrajnego wyczerpania, braku jedzenia, tragicznych warunków sanitarnych i brutalnego traktowania. Szacuje się, że w obozie przebywało od dwóch do trzech tysięcy polskich dzieci. Na cmentarzu św. Wojciecha w Łodzi, gdzie chowano ofiary, zachowały się księgi pochówków, dzięki którym zidentyfikowano z imienia i nazwiska 77 małych więźniów.
Po zakończeniu II wojny światowej teren dawnego obozu przeznaczono pod osiedle i Park im. Szarych Szeregów. W 1971 roku stanął tam Pomnik Martyrologii Dzieci Pęknięte Serce. Z kolei w ubiegłym, 2023 roku na pobliskim cmentarzu św. Wojciecha, tuż obok miejsca pochówków dzieci z obozu, odsłonięto Pomnik Pamięci Dzieci Polskich – dodaje Polska Agencja Prasowa.
Sejm RP w lipcu 2023 roku uchwalił 10 września Narodowym Dniem Polskich Dzieci Wojny. Zgodnie z przyjętą ustawą jest to święto państwowe, mające na celu oddanie hołdu dzieciom, które doświadczyły okrucieństw niemieckiego i sowieckiego okupanta, a po wojnie brały udział w odbudowie kraju. To wyraz szacunku i wdzięczności za ich niezłomną postawę i włożony trud.
