Brzeziny to jedno z najpiękniejszych miast w województwie łódzkim. Kiedyś było nazywane „Krakówkiem”
Chociaż dokładna data założenia Brzezin nie jest znana, źródła potwierdzają istnienie osady już w XI-XII wieku. Prawa miejskie miejscowość uzyskała przed 1329 rokiem, a pierwsza pisemna wzmianka o jej miejskim charakterze pochodzi z dokumentu księcia Władysława Siemowitowicza z 1332 roku. Przywileje te zostały później potwierdzone przez królów – Kazimierza Wielkiego w 1364 roku oraz Zygmunta Augusta w 1566 roku.
Okres największego rozkwitu Brzezin przypadł na czas od drugiej połowy XV do początku XVII wieku. Miasto, będące własnością rodu Lasockich, stało się wówczas najważniejszym ośrodkiem produkcji sukna w całej Polsce. Działało tu około 300 warsztatów, a historyk Stanisław Sarnicki w 1585 roku opisywał je jako miasto „znakomite, wybornymi rzemieślnikami sławne”. Brzeziny słynęły również z browarnictwa, a ich gospodarcze znaczenie przewyższało nawet stolicę województwa, Łęczycę. Z miastem związani byli wybitni myśliciele epoki, tacy jak Andrzej Frycz Modrzewski, autor traktatu „O naprawie Rzeczypospolitej”, a także historyk Maciej Stryjkowski.
Od XVII wieku, na skutek wojen ze Szwecją i późniejszego panowania saskiego, rozpoczął się okres upadku miasta. Po rozbiorach Brzeziny znalazły się w zaborze rosyjskim. Drugą szansę na rozwój miasto otrzymało w latach 70. XIX wieku, kiedy to stało się największym w Królestwie Polskim ośrodkiem chałupnictwa krawieckiego. Produkowano tu tanią odzież, eksportowaną głównie na rynki rosyjskie.
Historia nie oszczędzała Brzezin. Miasto zostało znacznie zniszczone podczas I wojny światowej w trakcie bitwy pod Łodzią. W czasie II wojny światowej Niemcy wcielili je do Rzeszy, zmieniając nazwę na Löwenstadt, i utworzyli getto, którego mieszkańcy zostali wywiezieni do obozów zagłady. W wyniku działań wojennych zniszczeniu uległo niemal 60% zabudowy, a liczba ludności spadła do około 6 tysięcy.
Pomimo burzliwych dziejów, w Brzezinach zachowało się wiele cennych obiektów, które przypominają o jego historycznym znaczeniu. Do najważniejszych zabytków należą:
- Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego – gotycka świątynia wzniesiona w XIV wieku, z renesansową kaplicą Lasockich z 1534 roku.
- Drewniany kościół pw. św. Anny – zbudowany w 1719 roku, w którego wnętrzu znajduje się cenny obraz Świętej Trójcy z połowy XVII wieku.
- Zespół klasztoru Reformatów – murowany kompleks z kościołem pw. św. Franciszka z Asyżu z 1754 roku.
- Kościół pw. Ducha Świętego – barokowa świątynia ufundowana w 1737 roku, posiadająca późnobarokowy wystrój.
Na listę zabytków wpisany jest również historyczny układ miejski oraz liczne dzwonnice, cmentarze i kamienice z XIX i początku XX wieku, które tworzą niepowtarzalny klimat tego miejsca. O krawieckiej tradycji miasta przypomina z kolei Muzeum Regionalne, posiadające bogaty dział poświęcony tej dziedzinie.
Tak wyglądają Brzeziny, jedno z najciekawszych miast w województwie łódzkim [GALERIA]
10
